چگونه فیلمنامه نویسی را شروع کنیم؟

چگونه فیلمنامه نویسی را شروع کنیم؟

چگونه فیلمنامه نویسی را شروع کنیم؟

شروع فیلمنامه نویسی از موضوعات چالش برانگیزی است که اغلب افراد علاقمند به حوزه فیلمنامه نویسی جویای آن هستند. باغ آینه قصد دارد در این مقاله تمامی موارد در مورد شروع فیلمنامه نویسی را به شما عزیزان بیاموزد تا با مطالعه آن بتوانید به راحتی ابتدایی ترین مرحله آموزش فیلمنامه نویسی را بیاموزید.

پیش از آن که بخواهیم در مورد گام های شما برای شروع فیلمنامه نویسی آموزش خود را شروع نماییم ترجیح می دهیم در ابتدا اندکی در مورد فیلمنامه نویسی صحبت کنیم.

یکی از اصلی ترین اجزاء تشکیل دهنده فیلم ها داستان روایتگر آن است. در واقع تمامی فیلم هایی که در طول روز با آن مواجه می شوید نقل کننده داستان و روایت به خصوصی است. اگرچه این داستان به صورت خام تنها شبه به نوشته هایی نظیر و کتاب است اما از نظر متخصصان تهیه فیلم این داستان است که تمامی اجزاء دیگر ساخت فیلم را در کنار هم آورده و منجر به تشکیل یک تیم حرفه ای فیلم ساز می شود. شاید از این داستان فیلم بتوان به عنوان نقطه شروع ساخت فیلم یاد کرد. اما نکته حائز اهمیتی که در این مورد وجود دارد نحوه تبدیل این داستان که بدنه اصلی فیلم است به یک فیلم حرفه ای است. شاید به همان میزان که یک داستان در به وجود آمدن یک فیلم جذاب و گیرا نقش دارد به همان میزان بی تاثیر باشد!!! تهیه یک فیلم آنچنان در گروی مراحل مختلف است که شاید بهتر باشد عوامل مختلف در تهیه هر فیلم را به حلقه های زنجیر تشبیه کرد. هر یک از این حلقه ها در به وجود آمدن یک زنجیر محکم قابل اهمیت است. این مثالی ملموس در مورد مراحل تهیه هر فیلم می باشد.

کمی قبل در مورد میزان تاثیرگذاری داستان و روایت فیلم و در مقابل بی اهمیت بودن آن صحبت کردیم، قطعا این عبارت بسیار برایتان تعجب برانگیز بوده و بر این فکر بودید چطور ممکن است یکی از اجزاء تشکیل دهنده فیلم علاوه بر ان که تاثیرگذار است به همان میزان بی تاثیر باشد، مثال زنجیر را به خاطر آورید، به نظر شما اگر هر یک از حلقه های زنجیر وجود نداشته باشند این زنجیر استحکام کافی را خواهد داشت؟ حال اگر حلقه اول به درستی نصب شده باشد و فاقد هرگونه ایرادی باشد، اگر حلقه های دیگر دچار نواقصی باشند میتوان گفت این زنجیر بسیار محکم است چون حلقه اول آن فاقد هرگونه نواقصی است؟ آیا این زنجیر به اندازه زنجیری که تمام حله های آن سالم هستند تاثیرگذار خواهد بود؟ قطعا پاسخ منفی است.

فیلم هم دقیقا همانند همین زنجیر است، اگر داستان و روایت آن کاملا منطبق با اصول نویسندگی باشد و به خودی خود بسیار تاثیر گذار باشد اما اجزاء دیگر فیلم همچون فیلمنامه، بازیگران، صدابردار و… به خوبی ایفا نقش نکنند باز هم میتوان کفت این فیلم نمونه ای از فیلم نمونه است چون داستان و روایت آن به درستی نوشته شده است؟ قطعا پاسخ منفی است. زیرا بینندگان تحت تاثیر تک تک اعضای این فیلم قرار گرفته و اگر هر یک از اجزاء تشکیل دهنده فیلم به درستی ایفا نقش نکند قطعا نتیجه بسیار نامطلوب خواهد بود. پس نقش آفرینی تمام اجزاء فیلم است که می تواند فیلمی زیبا و جذاب ایجاد نماید. یکی از این حلقه های زنجیر فیلم فیلنامه است. هر فیلم دارای یک فیلمنامه است. فیلم نامه همان نوشته ای است که با تشریح صحنه ها و سکانس های مختلف به نقل داستان هر فیلم کمک شایانی می کند. شخصی که فیلمنامه را تهیه می کند در علم فیلم سازی به فیلمنامه نویس شهرت دارد.

قاعدتا هر فیلمنامه شامل اجزاء کوچکی می باشد که میتوان از شخصیت ها، موزیک، صحنه ها ، سکانس ها ، مکان و… به عنوان جزئیات تشکیل دهنده فیلمنامه یاد کرد. شاید برایتان سوال برانگیز باشد که آیا تنها برای فیلم های تلوزیونی و سینمایی فیلمنامه یا سناریو نوشته می شود؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم فیلمنامه برای تمامی آثار محرک نظیر انیمیشن ها، آگهی ها و در حالت کلی تمامی آثار هنری که به جهت انتقال اطلاعات از کنار هم چیدن تصاویر مختلف استفاده می شود به یک سناریو نیازمند خواهد بود.

خب حال که تا حدی با فیلمنامه و تاثیرگذاری آن در به وجود آمدن یک فیلم منحصر به فرد آشنا شدیم نوبت به معرفی گام های مختلف برای شروع فیلمنامه نویسی است. در ادامه این مقاله با نحوه شروع فیلمنامه نویسی آشنا خواهیم شد.

شروع فیلمنامه نویسی

شروع فیلمنامه نویسی با مراحل گام به گام

همانطور که ابتدای این مقاله به این نکته اشاره شد هر فیلمنامه حاوی یکسری قسمت های منحصر به فرد است. همانطور که در قسمت فوق با مثالی فیلم را زنجیری تشبیه کردیم که از حلقه های کوچک تشکیل شده است میتوانیم فیلمنامه را نیز متشکل از اجزاء مختلف بدانیم. درواقع هر فیلمنامه باتوجه به قرارگیری صحیح هر یک از اجزاء کوچک کنار هم معنا پیدا کرده و میتواند به بهترین شکل ممکن داستان و روایت فیلم را بازگو کند. در این قسمت قصد داریم شما را با هر یک از این اجزاء آشنا سازیم، درواقع در این قسمت تمامی گام های لازم در خصوص شروع فیلمنامه نویسی معرفی می گردد که با استفاده از آن به راحتی می توانید نخستین آثار خود در حوزه فیلم نامه نویسی را آماده سازید.

شخصیت پردازی

شخصیت پردازی ( Characterization ) نخستین گام شروع فیلمنامه نویسی

شخصیت های هر فیلم یکی از مهم ترین و جذاب ترین قسمت های تشکیل دهنده فیلم ها و در حالت کلی آثار هنری هستند. شخصیت پردازی نخستین گام شروع فیلمنامه نویسی است البته این مورد نه تنها در مورد فیلمنامه نویسی بلکه در مورد داستان سرایی نیز بسیار مهم و حائز اهمیت است. هر فردی که قصد نقل روایت به خصوصی را داشته باشد در درجه اول باید توانایی شخصیت پردازی آن داستان را داشته و از این طریق بتواند شخصیت های روایت خود را به بهترین شکل معرفی نماید. البته شخصیت پردازی شاید اندکی در مورد فیلمنامه نویسی از درجه اهمیت بیشتری برخوردار باشد زیرا در شخصیت پردازی به عنوان نخستین گام شروع فیلمنامه نویسی فیلم نامه نویس باید ابعاد مختلف وجودی شخصیت های روایت خود را در نظر داشته باشد تا بتواند از این طریق آن را به بازیگران و نقش آفرینان انتقال دهد.

معمولا ما در سری کلاس های فیلمنامه نویسی بیشرین زمان را به شخصیت پردازی اختصاص می دهیم، توصیه می کنیم اگر شما هم به تازگی در حال شروع فیلمنامه نویسی هستید و به دنبال بهترین راهنمای آموزش می باشید در درجه اول به کارکترهای روایت خود توجه داشته باشید. اگر شما به تازگی وارد حرفه فیلمنامه نویسی شده اید و قصد دارید شروع فیلمنامه نویسی حرفه ای داشته باشید که مطابق اصول فیلمنامه نویسی است توصیه میکنیم زمان و دقت بسیاری را صرف شناخت شخصیت های روایت خود نمایید. میدانید تفاوت اصلی یک فیلمنامه نویس حرفه ای با یک فرد مبتدی چیست؟ فیلم نامهنویس حرفه ای تمام داستان را با احساس خود خوانده و با تمام وجود خود در پی یافتن شخصیت های اصلی داستان است. اما یک فرد مبتدی تمام مدت به این فکر می کند در توصیفات من از هر شخصیت تنها قرار است تعداد معدودی از ویژگی های شخصیتی هر فرد معرفی گردد پس اصلا نیازی به شناخت همه جانبه وجود ندارد. شاید در این قسمت لازم باشد دلیل آن را به صورت علمی مطرح کنیم. هنگامی که یک فرد در حال مطالعه یک روایت و داستان است تمامی شخصیت ها را آنطور که دوست دارد مطابق با ویژگی های شخصیتی در ذهن تداعی می کند. این بدان معنی است که یک فیلمنامه نویس در شروع فیلمنامه نویسی خود که به مطالعه داستان و شناخت شخصیت ها می پردازد ذهنش یک تصویر روشن و واضح از شخصیت های مختلف در ضمیر ناخودآگاه ایجاد می کند. اگر توصیفات هر فیلمنامه نویس با استفاده از ضمیر ناخودآگاهش صورت گیرد قطعا نخستین مرحله از فیلم نامه نویسی را به درستی پشت سر گذاشته است.

قهرمان مرد داستان

قهرمان مرد داستان ( Hero – Protagonist )

یکی از مهم ترین قسمت هایی که در مراحل شروع فیلمنامه نویسی وجود دارد معرفی شخصیت قرمان مرد داستان است. تمامی داستان ها و روایت هایی که نقل کننده یک فیلم هستند دارای شخصیت های قهرمانی مرد می باشند که به نوعی شخصیت محوری داستان است. البته قهرمان مرد در هر یک از ایین ها و فرهنگ ها شکل به خصوصی دارد. درواقع معرفی شخصیت قهرمانی مرد در هر ملت و قومیتی باتوجه به فرهنگ آن ملت مشخص می شود. یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار در معرفی شخصیت قهرمان مرد فیلم نامه ها عصر و قرن است. کافی است قهرمان های مرد داستان ها و فیلمنامه های مختلف در سده های مختلف یک ملت را مورد بررسی قرار دهید تا به خوبی متوجه تاثیر زمان در معرفی شخصیت برجسته مرد داستان ها در فیلم نامه شوید.

نکته ای که برای شروع فیلمنامه نویسی باید در نظر داشته باشید نحوه معرفی شخصیت قهرمان مرد داستان است. اما قاعدتا برایتان سوال برانگیز خواهد بود که چطور می توان شخصیت های قهرمان مرد را به درستی معرفی کرد. در این خصوص نکته ای حائز اهمیت وجود دارد و آن هم شناخت همه جانبه از ملاک های برتری در هر جامعه و فرهنگ می باشد. شما به عنوان شخصی که به تازگی قصد شروع فیلمنامه نویسی را دارد باید به ملاک های برتری که در نظر افراد جامعه برای یک مرد قهرمان وجود دارد را شناسایی کرده و شخصیت اول مرد داستان خود را منطبق با این معیارها معرفی نمایید.

البته این مورد تا حد بسیار زیادی به داستان نمایش نیز بستگی دارد. به عنوان مثال در یک فیلم عاشقانه قطعا قهرمان مرد ویژگی های عاشقانه منحصر به فرد و آرمانی دارد در صورتی که در یک فیلم اجتماعی قضیه شکل دیگری به خود می گیرد. به همین جهت شما به عنوان فردی که قصد شروع فیلمنامه نویسی دارد لازم است پیش از شروع به فعالیت خود آثار هنری متعددی را مورد بررسی دقیق قرار دهید تا با نحوه معرفی شخصیت های قهرمانی داستان های مختلف آشنا شده و با الهام گرفتن از نحوه معرفی توسط فیلمنامه نویسان دیگر و استفاده از نبوغ خود بتوانید بهترین روش را برای معرفی قهرمان مرد داستان انتخاب نمایید.

نکته دیگری که در شروع فیلمنامه نویسی به تمامی هنرجویان توصیه می شود توجه به آرزوهای مردم است. شخصیت قهرمانی داستان ها عموما شباهت بسیار زیادی به تخیلات تماشاگران دارد.

اگر بخواهیم شخصت قهرمان مرد را در چند دهه گذشته مورد بررسی قرار دهیم باید بگوییم به تصویر کشیدن شخصیت قهرمانان مرد داستان ها روند رو به زوالی دارد. در گذشته برای به تصویر کشاندن شخصیت های مرد قهرمان از افراد خوش سیما و جذاب استفاده می شد که از لحاظ اخلاقی نیز دارای شخصیت های برتر هستند و عموما قهرمانان مرد در گذشته نقطه مقابل انسان های خبیث داستان بودند. اما با مشاهده فیلم های مختلف میتوان به خوبی این روند نزولی را مشاهده نمود. امروزه قهرمان مرد در داستان های مختلف شکل دیگری به خود گرفته اند دیگر همانند فیلم های قدیم فردی خوش سیما را مشاهده نمیکنیم، دیگر قهرمان مرد داستان دارای فضایل اخلاقی نیست بلکه بالعکس کمتر در برند اخلاقیات است، اما هنوز هم قهرمانان مرد داستان ها در مقابله با ظلم برمیخیزند.

قهرمانان زن

بهترین روش معرفی قهرمانان زن ( Heroine) سومین گام شروع فیلمنامه نویسی

یکی دیگر از موارد که در شروع فیلمنامه نویسی باید به آن توجه داشته باشید نحوه معرفی شخصیت قهرمان زن فیلمنامه است. قهرمان زن نیز همانند قهرمان مرد شخصی تحسین برانگیز است که عموما نزد تمامی تماشاگران از جایگاه ویژه ای برخوردرا است. در مورد معرفی شخصیت زن برتر داستان نیز دقیقا مشابه شخصیت های مرد قهرمان معیارها باتوجه به گذر زمان در هر قومیت و ملیتی متفاوت خواهد بود. یکی از ویژگی هایی که شاید بتوان گفت هنوز هم در مورد توصیف شخصیت قهرمان زن وجود دارد توجه به زیبایی ان است. عموما قهرمان زن در تمامی روایت ها فردی زیبا روی است. سیر روند توصیف شخصیت زن قهرمان به این صورت بود که در ابتدا فیلمنامه نویسان برای توصیف زن قهرمان از شخصیت های معصوم و تا حدی آسیب پذیر استفاده می کردند  اما به مرور زمان این شخصیت های آسیب پذیر جای خود را به افرادی دادند که تا حدی به استقلال رسیده و ویژگی های مردانه پیدا کردند.

در حال حاضر روز به روز شاهد تصاویر مختلفی از شخصیت زن قهرمان داستان ها و روایات مختلف هستیم اگر شما در مرحله شروع فیلمنامه نویسی هستید پیشنهاد می کنیم قبل از به تصویر کشاندن زن قهرمان در ذهن و فیلمنامه خود از آثار مختلف دیدن فرمایید تا با الهام گرفتن از آنها و ادغام آن با تصورات خود بتوانید بهترین فیلمنامه را تولید نمایید.

شخصیت خبیث

به تصویر کشاندن شخصیت خبیث ( Antagonist )

یکی از بهترین قسمت هایی که مهارت فیلمنامه نویس را به رخ بینندگان می کشد به تصویر کشاندن شخصیت خبیث فیلم است. اما به نظر شما چرا شخصیت خبیث در فیلمنامه تا این حد اهمیت دارد. شما که قصد شروع فیلمنامه نویسی دارید باید توجه داشته باشید یکی از شخصیت های اصلی که در هر فیلم وجود دارد شخصیت خبیث است، شخصیت خبیث دقیقا در نقطه مقابل قهرمان قرار دارد. عموما شخصیت خبیث در هر فیلم نامه ای سعی دارد با شخصیت قهرمانه به مبارزه بپردازد و این مورد شاید جالب ترین قسمت هر فیلمنامه ای باشد که جذابیت فیلم را دو چندان می افزاید. معمولا حاصل جدال یا مقابله شخصیت قهرمانی و شخصیت خبیث مغلوب شدن شخصیت خبیث است اما این هنر نویسنده و فیلمنامه نویس است که در سراسر فیلم با استفاده از جدال میان این دو شخصیت داستان و فیلمی جذاب رقم زند.

یکی از نگاتی که لازم است به افرادی که در حال شروع فیلمنامه نویسی هستند یادآور شویم سرگذشت شخصیت خبیث است. چیزی که امروزه در فیلم ها و آثار هنری مختلف شاهد آن هستیم دو مورد از به نمایش کشاندن شخصیت خبیث است، موردی که داستان این فرد را سراسر عقده های درونی و روانی که ناشی از گذشته وی است به تصویر می کشد و مورد دیگر که او را ذاتا شخصی خبیث معرفی می کند.

و اما برای شروع فیلمنامه نویسی لازم است با نحوه معرفی شخصیت خبیث آشنا شوید. گاها در فیلمنامه و آثار هنری مختلفی شاهد شخصیتی جهانی هستیم. به این معنا که گاها فیلمنامه نویسان و نویسندگان فیلم برای توصیف شخصیت خبیث از شخصیت های عمومی و جهانی استفاده می کنند. شاید این مورد اندکی برایتان گنگ به نظر رسد اجازه دهید برای روشن شدن این موضوع مثالی ارائه دهیم. فیلم جیمزباند ( James Bond )  و بتمن ( Battman ) را در نظر بگیرید. در این دسته از فیلم ها به وضوح مشخص است شخصیت خبیث ( با خباثتی ذاتی یا متاثر از مشکلات اجتماع ) قصد چیره شدن بر جهان را دارد و در سراسر داستان شکل خبیثانه ای از این شخصیت به نمایش کشیده می شود. البته این چیرگی و تسلط به شکل شرورانه می تواند بسته به فیلم نامه و داستان و روایت فیلم سطح کوچک تری نیز داشته باشد. فیلمنامه های بسیاری وجود دارد که در سراسر آن قصد به نمایش گذاشتن خباثت در سطوح کوچک تر همچون خانه یا منطقه ای به خصوص از شهر را دارد. اگر بخواهیم در این مورد نیز مثالی بیان کنیم بهترین گزینه پیش رو فیلم سکوت بره ها ( The Silence Of The Lambs ) است که این فیلم توسط جاناتان دمی ( Jonathan Demme ) ساخته شده است. در سراسر این فیلم با پزشکی رو به رو هستیم که به بی رحمانه ترین حال جنایات مختلفی مرتکب می شود.

مدت ها است که فیلمنامه نویسان در سطوح مختلف به شخصیت خبیث داستان اهمیت بیشتری می دهند و قصد دارند این شخصیت را تا حد بسیار زیادی شرورانه نشان دهند. البته این مورد دلایلی روانشناختی دارد. قاعدتا سراسر فیلم شاهد مقابله شخصیت قهرمان با فرد خبیث خواهیم بود، حال اگر قرار باشد شخصیت خبیث فیلمنامه شما تنها کارهای شرورانه کوچک انجام دهد قاعدتا میزان مقابله فرد قهرمان نیز در همان سطح باقی خواهد ماند و این فیلم از جذابیت کامل برخوردار نخواهد بود. اما تصور کنید زمانی که شخصیت خبیث فیلم شما شرارت های وسیع و بیشتری از خود نشان دهد قاعدتا قهرمان نیز به همان میزان از خود برتری نشان داده و این نکته جذاب ماجرا است. مردم عاشق شخصیت های آرمانی و شکست ناپذیر هستند. اگر شما هم در حال شروع فیلمنامه نویسی هستید و به دنبال اجرای ترفندی برای برتری آثار هنری خود می باشید پیشنهاد می کنیم با پر و بال دادن به شخصیت خبیث داستان به شکل خارق العاده ای بینندگان را جذب فیلم خود نمایید. یکی از دلایلی که امروزه شاهد نیروهای عجیب و غریب و گاها غیر واقعی در شخصیت های خبیث فیلم ها هستیم همین مورد می باشد. فیلمنامه نویسان و نویسندگان با به تصویر کشاندن نیروهای عجیب و غریب قصد دارند میزان برتری قهرمان داستان را به نمایش بگذارند و این یکی از تکنیک های جذابیت فیلم های امروزی است.

البته یکی از مواردی که در ساخت و تهیه این گروه از فیلم ها وجود دارد نحوه تدوین آن است. اگر فیلم شما به نحوی دارای موارد غیر واقعی است پس تدوین حرفه ای و استفاده از جلوه های ویزه به شکل ماهرانه ای نیاز خواهد داشت. اگر در حال نگارش فیلمنامه ای با این مضامین هستید توصیه می کنیم از روش های نوین و جلوه های ویژه در به تصویر کشاندن وقایع استفاده نمایید.

در این مقاله قصد داشتیم شما را با برخی از تکنیک های اولیه فیلمنامه نویسی آشنا سازیم تا از این طریق بتوانید نخستین گام خود برای شروع فیلمنامه نویسی را بردارید و با تمرینات مکرر خود روز به روز در این زمینه پیشرفت نمایید.  

منبع : بلاگ باغ آینه

نظرتان را بنویسید

سبد خرید